نگاهی به آهن‌اسفنجی و مسائل لجستیک، حمل و دپوسازی آن (قسمت اول)


gandle

قسمت اول از مقاله نگاهی به آهن‌اسفنجی و مسائل لجستیک، حمل و دپوسازی، به قلم جناب آقای مجتبی ملایری مدیر بازرگانی شرکت یگانه اندیش صنعت.

در ایران، آهن‌اسفنجی از احیای گندله سنگ‌آهن به روش میدرکس (MIDREX) و با استفاده از گاز طبیعی به‌عنوان ماده احیاء‌کننده به‌دست می‌آید که اصطلاحاً به آن DRI یا Sponge Iron نیز گفته می‌شود.
به‌طور معمول متالیزیشن آهن‌اسفنجی تولیدی در ایران بين 89 تا 94 درصد است که این امر به عیار و مشخصات گندله ورودی و مهارت در پروسه احیاء بستگی خواهد داشت. احياء موجب حذف يا از بين رفتن اكسيژن در گندله سنگ‌آهن شده و آن را به ساختاری متخلخل اسفنجي شكلي درمي‌آورد كه به‌همين دليل بدان آهن‌اسفنجي مي‌گويند.
آهن‌اسفنجی Direct Reduced Iron) DRI) به دلیل در اختیار بودن تکنولوژی ساخت پلنت احیاء مستقیم و دسترسی به منابع گازی و به طبع آن ظرفیت تولید چشمگیر آن در کشور و همچنین مزایا و ویژگی‌های منحصر به‌فرد خود در مقابل قراضه آهن، یکی از پرمصرف‌ترین و مهم‌ترین منابع آهنی مورد استفاده در صنایع فولادسازی در سال‌های اخیر به شمار می‌رود.
به‌دلیل خواص ذاتی آهن‌اسفنجی، از جمله میزان تخلخل حجمی زیاد (40 -70) درصد، جذب رطوبت و اکسیژن قابل توجه ناشی از آن، قابلیت اشتعال بالا، استحکام مکانیکی ضعیف و همچنین مقاومت به سایش پایین آن، فرآیند نگهداری و حمل‌ونقل پیچیده و مشکلی دارد و لذا نیازمند تدابیر ایمنی و لجستیکی بسیار دقیقی می‌باشد. به همین دلیل اتخاذ راهکارهای مناسب جهت جلوگیری از اکسیداسیون و افت خواص فلزی در حین نگهداری و حمل‌ونقل و محافظت در برابر فعالسازی و بروز حوادث در حین ذخیره‌سازی و حمل این محصول امری اجتناب‌ناپذیر است. از جمله روش‌های محافظت از آهن‌اسفنجی در برابر حوادث و جلوگیری از افت درجه متال آن، تبدیل آن به بریکت آهن‌اسفنجی است که 3 نوع مختلف آن عبارت است از بریکت آهن‌اسفنجی گرم (HBI) و بریکت آهن‌اسفنجی سرد (CBSI) و بریکت نرمه آهن ‌اسفنجی (CBI). بریکت‎سازی مؤثرترین روش کاهش نرخ اکسیداسیون و افت درجه فلزی آهن‌اسفنجی در زمان نگهداری و حمل‌ونقل آن به شمار می‎رود. از مزایای بریکت‎سازی آهن‌اسفنجی، تولید محصولی با خواص فیزیکی مناسب و با قابلیت ذخیره‌سازی و جابه‌جایی آسان است. بریکت‌سازی باعث کاهش میزان تخلخل و سطح ویژه آهن‌اسفنجی و افزایش دانسیته و مقاومت به سایش آن می‌شود. این تغییرات موجب می‎گردد که نرخ اکسایش آهن‌اسفنجی و میزان نرمه ایجادشده در حین حمل‌ونقل آن کاهش یابد که این امر مزایای اقتصادی مطلوبی در پی خواهد داشت. همچنین، به دلیل افزایش قابل‎توجه دانسیته بریکت نسبت به آهن‌اسفنجی، عملکرد شارژ ورودی به کوره قوس الکتریکی به‌طور چشمگیری بهبود پیدا می‌کند.
هرچند که به دلیل بالا بودن هزینه‌های سرمایه‌گذاری و افزایش هزینه‌های تولید بریکت نسبت به تولید آهن‌اسفنجی، در صنعت فولاد ایران کمتر به این موضوع توجه شده است.
به‌طور معمول هم تولید بریکت برای سهولت در صادرات و حمل دریایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و ایجاد هزینه‌های هنگفت برای تولید بریکت به منظور حمل‌ونقل و مصرف در داخل کشور چندان منطقی و اقتصادی به نظر نمی‌آید.

تاریخ انتشار: دی ماه 1395 – نشریه پردازش

 

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۱/۲۶